Nguyên Tắc Của Tôi

19.

Một năm sau.

Đầu hạ.

Lam Hải tổ chức lễ khánh thành khuôn viên mới.

Đồng thời công bố chính thức đổi tên thành Đại học Công nghệ Lam Hải.

Từ “trường nghề” thành “đại học”.

Chỉ khác một chữ.

Nhưng là bước nhảy cả một tầng trời.

Quyết định này do thành phố đặc cách phê duyệt.

Vì những gì Lam Hải làm được trong một năm qua, đã vượt xa mọi kỳ vọng.

Những lãnh đạo từng xuất hiện ở lễ đặt móng, hôm nay lại có mặt.

Lần này, nụ cười trên gương mặt họ không còn là nghi thức.

Mà là sự công nhận thật sự.

Thị trưởng Trần Đông Bình đích thân kéo tấm vải đỏ che bảng tên mới.

Trong bài phát biểu, ông nhắc đi nhắc lại một cái tên.

Chu Nhan.

“Một năm trước, Chu Nhan gieo xuống đây một hạt giống.”

“Hôm nay, hạt giống ấy đã trở thành cây đại thụ, đủ sức che mưa chắn gió cho cả thành phố.”

Tiếng vỗ tay vang dội.

Ánh mắt mọi người đồng loạt hướng về hàng ghế đầu.

Tôi vẫn mặc đơn giản.

Nhưng sự bình thản và tự tin khiến tôi trở thành tâm điểm mà không cần cố gắng.

Sau nghi thức, tôi cùng thị trưởng tham quan tòa nhà thực hành mới.

Nó đã được đặt tên là Tòa Nhan Khai.

Đó là quyết định của toàn thể ban giám hiệu và sinh viên.

Tôi không phản đối nữa.

Bước vào bên trong.

Ai cũng sững lại.

Nơi này không giống một trường học.

Giống một nhà máy tương lai thu nhỏ.

Trong phòng robot, hàng chục cánh tay cơ khí chuyển động chính xác đến từng milimet.

Trong khu phòng sạch, sinh viên mặc đồ bảo hộ học kỹ thuật đóng gói chip.

Tại trung tâm thực tế ảo, những chiếc kính VR đưa sinh viên vào mô hình động cơ phản lực ảo.

Mỗi phòng học đều mang dáng dấp của ngày mai.

Trên gương mặt sinh viên không còn mặc cảm.

Chỉ có ánh sáng của niềm tin.

Thị trưởng nhìn quanh, gật đầu liên tục.

“Chu tổng, cô không xây trường.”

“Cô đang xây động cơ nhân lực cho cả nền công nghiệp.”

Tôi mỉm cười.

“Tôi chỉ làm điều mình tin là nên làm.”

Ở khoa Sản xuất Thông minh, thầy Tiền đón chúng tôi.

Ông gầy hơn, nhưng tinh thần rực rỡ.

Ông đang hướng dẫn sinh viên hoàn thiện đơn hàng doanh nghiệp.

Thiết kế và gia công linh kiện lõi cho một mẫu drone mới.

“Ở đây, sinh viên năm hai đã tham gia dự án thật.”

“Học trong thực chiến.”

“Chưa tốt nghiệp, các em đã có nhiều lời mời làm việc.”

“Mức lương khởi điểm ba trăm nghìn một năm.”

Mọi người im lặng vài giây.

Ai có thể tin.

Một năm trước, sinh viên trường nghề còn bị gắn mác “kém cỏi”.

Giờ lại là nhân lực được săn đón.

Đó là sức mạnh của kỹ thuật.

Của tri thức được trao đúng chỗ.

Cuối buổi tham quan, Vương Đức Hải mời tôi lên văn phòng.

Ông lấy từ két sắt ra một tập hồ sơ.

Trịnh trọng đặt trước mặt tôi.

“Chu tổng, hội đồng quản trị đã thống nhất.”

“Chúng tôi muốn mời chị làm Hiệu trưởng danh dự trọn đời.”

“Và tặng chị mười phần trăm cổ phần.”

Tôi khựng lại.

Mười phần trăm của Lam Hải lúc này.

Không còn là con số nhỏ.

Tôi đẩy nhẹ tập hồ sơ về phía ông.

“Thầy Vương.”

“Danh hiệu tôi không dám nhận.”

“Cổ phần tôi càng không thể lấy.”

“Tôi không làm chuyện này vì danh hay lợi.”

Tôi đứng dậy, nhìn qua cửa kính.

Dưới sân, sinh viên đang bước đi giữa nắng.

Trẻ trung.

Tự tin.

“Muốn cảm ơn tôi.”

“Thì hãy tiếp tục làm tốt hơn.”

“Hãy đào tạo các em thành người có năng lực thật sự.”

“Để mỗi đứa trẻ ở đây đều có thể tự đứng bằng đôi tay của mình.”

“Đó mới là món quà tôi cần.”

Vương Đức Hải nhìn tôi rất lâu.

Rồi cúi đầu thật sâu.

Tôi không thay đổi cả thế giới.

Tôi chỉ thay đổi một mảnh đất.

Nhưng khi một mảnh đất bắt đầu nở hoa.

Cả vùng trời cũng sẽ đổi màu.

20.

Thời gian trôi nhanh như một cái chớp mắt.

Lại ba năm nữa qua đi.

Thành phố này, vì sự tồn tại của Đại học Công nghệ Lam Hải, đã thay đổi một cách sâu sắc.

Những doanh nghiệp công nghệ cao lần lượt đổ về, xây dựng khu công nghiệp quanh khu đại học.

Từ một vùng ven lặng lẽ, nơi ấy trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo mới của thành phố.

“Lam Hải” không còn chỉ là tên một ngôi trường.

Nó trở thành biểu tượng của giáo dục nghề nghiệp hiện đại trên toàn quốc.

Mỗi năm đều có các đoàn khảo sát đến tham quan, học tập mô hình.

Vương Đức Hải trở thành cái tên quen thuộc trong các diễn đàn giáo dục cấp cao.

Mỗi lần phát biểu, ông đều nhắc đến một người.

Chu Nhan.

Và câu nói đã thay đổi cuộc đời ông:

“Tôn trọng mỗi đứa trẻ mang theo ước mơ.”

Còn Nhất Trung.

Sau cơn đau cạo xương trị độc.

Cũng bắt đầu hồi sinh.

Cô Trương và những giáo viên kỳ cựu được mời trở lại, lập hội đồng giám sát học vụ.

Họ tuyển chọn một hiệu trưởng mới – người thực sự hiểu giáo dục.

Khẩu hiệu mới được khắc lên đá cẩm thạch trước cổng trường:

“Tôn trọng tri thức, tôn trọng cá nhân.”

Ngôi trường trăm năm ấy học được cách cúi đầu.

Và chính sự khiêm nhường ấy giúp nó đứng vững trở lại.

Nhưng thời đại độc tôn đã qua.

Thành phố này giờ đây có Huệ Văn.

Có Lam Hải.

Có Nhất Trung.

Hoa nở nhiều màu.

Và đó là một hệ sinh thái lành mạnh hơn.

Chu An mười sáu tuổi.

Cao lớn, chững chạc.

Cậu nhận học bổng toàn phần của MIT, trở thành một trong những sinh viên trẻ tuổi nhất ngành Trí tuệ nhân tạo.

Trước khi ra nước ngoài, cậu tặng Lam Hải một hệ thống AI hỗ trợ học tập do chính mình phát triển.

Hệ thống có thể phân tích tiến độ từng sinh viên, xác định điểm yếu, xây dựng lộ trình học cá nhân hóa.

Hiệu suất giảng dạy tăng vượt bậc.

Trong lễ bàn giao, cậu đứng trước hội trường, nói:

“Mẹ tôi từng xây cho các anh chị một tòa nhà hướng về tương lai.”

“Hôm nay, tôi muốn dùng những dòng mã của mình để thắp sáng tòa nhà ấy bằng một ngọn đèn thông minh hơn.”

“Thế giới tương lai là thế giới của công nghệ.”

“Mong rằng chúng ta đều có thể dùng kiến thức của mình để khiến nó tốt đẹp hơn một chút.”

Tiếng vỗ tay vang rất lâu.

Tôi ngồi phía dưới.

Nhìn con.

Tôi thấy sự tiếp nối.

Không chỉ của thành công.

Mà của tinh thần.

Hạt giống năm ấy đã thành cây.

Và giờ đây.

Cây đã ra quả.

Những quả ngọt ấy sẽ tiếp tục gieo xuống những vùng đất mới.

Sinh sôi mãi mãi.

Còn Cao Minh Viễn?

Cái tên ấy đã biến mất khỏi ký ức của thành phố.

Giống như một viên sỏi nhỏ bị dòng thời đại cuốn đi.

Còn tôi.

Tôi cũng dần lùi khỏi ánh đèn sân khấu.

Từ chối phỏng vấn.

Từ chối danh hiệu.

Tôi dành nhiều thời gian hơn cho gia đình.

Tôi trở thành “Chu tổng” trong những câu chuyện truyền miệng.

Và tôi thấy như vậy là đủ.

21.

Một chiều cuối tuần yên bình.

Ánh nắng ấm áp, dịu dàng.

Tôi ngồi trong vườn nhà, nhấp một ngụm trà chiều.

Trước mặt là chiếc máy tính bảng.

Trên màn hình, Chu An đang gọi video từ Boston.

Cậu mặc áo phông đơn giản.

Phía sau là mái vòm đặc trưng của MIT.

“Mẹ, dự án mới của con có bước tiến rồi!”

“Bọn con làm AI tự viết thơ. Mà viết cũng ra gì lắm!”

Giọng con đầy phấn khích.

Tôi nhìn cậu, ánh mắt dịu lại.

“Thế à? Đọc cho mẹ nghe thử đi.”

Chu An ho nhẹ, rồi đọc một bài thơ ngắn bằng tiếng Anh.

Bài thơ nói về ánh nắng.

Về hy vọng.

Về một cánh cửa vừa được mở ra.

Tôi mỉm cười.

“Hay lắm.”

“Ở đó con ổn chứ?”

“Ổn lắm mẹ.”

Cậu cười.

“À đúng rồi, tuần trước thầy Vương gửi mail cho con.”

“Công ty mình năm nay đặt trước năm mươi sinh viên Lam Hải rồi.”

“Khoa Sản xuất Thông minh với AI gần như toàn người nhà mình.”

Tôi bật cười khẽ.

“Vì các em ấy giỏi.”

Không phải vì chúng tôi quen biết.

Không phải vì ai nâng đỡ.

Mà vì họ thực sự có năng lực.

Tôi ngả lưng vào ghế.

Nhìn nắng xuyên qua tán lá.

Cuộc đời, rốt cuộc, cũng chỉ mong thế này.

Con cái có tương lai.

Người trẻ có cơ hội.

Và những hạt giống mình gieo năm nào.

Vẫn tiếp tục đâm chồi.

Ở một nơi rất xa.

Dưới một bầu trời rộng hơn.

“Vào được bộ phận nghiên cứu lõi của công ty mình đâu phải chuyện dễ đâu.”

Hai mẹ con nói chuyện như hai người bạn.

Hỏi nhau về bài vở.

Về cuộc sống nơi xứ người.

Về những dự định dài thật dài phía trước.

Cuộc gọi kết thúc.

Tôi nhấp một ngụm trà.

Hương trà lan chậm rãi nơi đầu lưỡi.

Tôi ngẩng đầu nhìn về phía đông thành phố.

Từ khu vườn này, vẫn có thể thấy thấp thoáng bóng dáng tòa Nhan Khai.

Dưới nắng, nó lấp lánh như một khối pha lê khổng lồ.

Điện thoại khẽ rung.

Một tin nhắn từ số lạ.

“Chu phu nhân, tôi là Lưu Vĩ. Tôi đã mãn hạn. Trong những năm đó, tôi học được nghề điện. Tôi muốn nộp đơn vào Lam Hải, làm một công nhân sửa chữa điện nước bình thường. Không vì gì khác, chỉ muốn đứng gần hơn nơi mà tôi từng tự tay đẩy ra xa. Và muốn tận mắt xem một ngôi trường thật sự vĩ đại trông như thế nào. Mong bà cho tôi cơ hội.”

Tôi nhìn tin nhắn rất lâu.

Rồi xóa nó.

Sau đó, tôi gửi cho Vương Đức Hải một dòng:

“Nếu có người tên Lưu Vĩ đến xin việc điện nước, chỉ cần tay nghề đạt chuẩn thì nhận.”

Thế là xong.

Tôi đặt điện thoại xuống.

Tựa lưng vào ghế mây.

Nhắm mắt.

Nắng ấm phủ nhẹ lên vai.

Tôi nhớ về buổi chiều năm ấy.

Cảm giác bị từ chối.

Sự lạnh lẽo của hai chữ “nguyên tắc”.

Giờ đây mọi thứ đã xa như một câu chuyện cũ.

Tôi thắng.

Nhưng không phải thắng ai.

Không phải một cuộc chiến.

Không phải một màn trả đũa.

Tôi thắng chính mình.

Thắng sự phẫn nộ.

Thắng nỗi tổn thương.

Tôi có được sự bình yên.

Có tương lai rực rỡ của con trai.

Có cánh đồng hy vọng mà mình đã gieo trồng và chăm sóc.

Nguyên tắc của tôi cuối cùng đã vượt qua thứ “nguyên tắc” giả tạo năm đó.

Nguyên tắc của tôi rất đơn giản.

Lòng tốt phải được tôn trọng.

Nỗ lực phải có giá trị.

Và sức mạnh thật sự không nằm ở việc hủy hoại.

Mà ở khả năng tạo ra điều mới.

Nắng vừa đẹp.

Gió vừa đủ.

Cuộc đời, đến cuối cùng, cũng dịu dàng như thế.

-Hết-