TÔI BỎ TIỀN SỬA ĐƯỜNG, CẢ LÀNG QUAY LƯNG VỚI TÔI

Những ngôi làng thất tín, đòi tăng giá ép khách, lấy oán trả ơn, tuyệt đối không đầu tư, không giúp đỡ, không thu mua;

Tôi tuyên bố với nhân viên trong cuộc họp công ty: “Tôi làm kinh doanh, không phải để làm từ thiện, mà là vì đôi bên cùng có lợi. Tôi có thể nhường lợi ích cho người dân, có thể giúp họ sửa đường, tặng thiết bị, nhưng tôi tuyệt đối không chấp nhận kẻ coi lòng tốt của tôi là lẽ đương nhiên, coi sự nhượng bộ của tôi là yếu đuối dễ bắt nạt. Tiền mất có thể kiếm lại, chữ tín mất đi thì cả đời không kiếm lại được.”

Đứng trong phòng triển lãm thương hiệu mới khánh thành, bốn chữ vàng chói “Lấy Tín Làm Đầu” tỏa sáng rực rỡ dưới ánh đèn. Trên bàn đặt những miếng thịt hun khói vừa được chuyển từ cơ sở Tương Tây tới, màu sắc hồng hào, mỡ phân bố đều, hương xông khói củi lửa ngào ngạt, bao bì quy chuẩn, chứng nhận SC và báo cáo kiểm định đầy đủ không thiếu thứ gì.

Trợ lý bước vào, đưa tôi một bản báo cáo: “Sếp Vương, doanh số bán thịt hun khói năm nay tăng trưởng 200% so với cùng kỳ, đơn hàng của các siêu thị đã xếp hàng sang đến tận năm sau. Bên phía thôn Đại Lâm… lại có người nhờ người đến xin xỏ, muốn xin sếp cho thêm một cơ hội nữa.”

Tôi cầm một miếng thịt hun khói lên, cười khẩy: “Cơ hội? Cơ hội quý giá nhất tôi đã từng trao cho họ, là do chính tay họ ném thẳng xuống đất mà.”

Đợt rét đậm của năm thứ hai kéo đến đúng như dự kiến. Cũng giống năm ngoái, các khu vực sản xuất lân cận bị giảm sản lượng, giá cả nhích lên một chút.

Những ngôi làng đang hợp tác với tôi thì nhộn nhịp như trẩy hội.

Từ sáng sớm tinh mơ, người dân đã cõng thịt hun khói xếp gọn gàng, xếp thành hàng dài chờ thu mua. Xe tải đỗ ngay ngắn ở cổng làng, nhân viên kiểm hàng tại chỗ, cân nặng tại chỗ, phát tiền tại chỗ, không khất một đồng, không nợ một xu.

Giá thu mua vẫn giữ nguyên ở mức giá bao tiêu là 42 tệ một cân, cao hơn giá sàn thị trường 2 tệ.

“Sếp Vương đúng là người tốt! Năm ngoái giá tăng không chèn ép chúng tôi, năm nay lại còn giữ giá cho chúng tôi nữa!”

“Làm ăn với Sếp Vương, trong lòng thấy yên tâm, không phải lo ế hàng!”

“Sau này chúng tôi chỉ làm thịt cho Sếp Vương, ai đến cũng không bán!”

Bà con cầm trên tay những xấp tiền mặt dày cộp, cười không khép được miệng. Trẻ con trong thôn chạy nhảy quanh mấy chiếc xe tải, người già ngồi phơi nắng trước cửa, cả ngôi làng tràn ngập hơi thở của cuộc sống ấm no và niềm hy vọng.

Trong khi đó, thôn Đại Lâm cách đó vài chục cây số, lại là một vùng tĩnh mịch chết chóc.

Không có xe tải, không có thương lái, không có người dân xếp hàng giao hàng.

Phòng xông khói từng chất đầy thịt nay đã bị bỏ hoang, mạng nhện giăng kín các góc; bãi đất trống từng dùng để phơi thịt giờ mọc đầy cỏ dại; trong căn bếp của mọi nhà, không còn hương xông khói của thịt, chỉ còn lại mùi ẩm mốc và mùi hôi ôi thiu quẩn quanh không tan.

Không ai dám làm thịt hun khói nữa.

Làm ra, không bán được, chỉ tổ thối rữa trong tay;

Mang đi bán, không ai dám thu, chỉ bị người ta hắt hủi;

Thậm chí mang cho không, cũng chẳng ai thèm lấy.

Thanh niên trong thôn đã ra ngoài làm thuê hết, không ai muốn quay lại nữa. Chỉ còn lại người già và trẻ em, bám trụ lại những ngôi nhà trống huơ trống hoác, trông coi con đường bằng phẳng mà tôi đã bỏ ra 500 nghìn tệ để xây, mỏi mòn ngóng trông.

Con đường đó, vẫn còn.

Mặt đường phẳng phiu, giao thông thuận tiện.

Nhưng con đường ấy, không bao giờ còn đón thêm một thương lái thu mua nào nữa, cũng chẳng bao giờ còn nông sản nào của thôn được chở ra từ đây.

Nửa năm sau, Triệu Cường nhân lúc dân làng không để ý, đã lén lút trốn khỏi thôn Đại Lâm.

Hắn không một xu dính túi, lịch sử tín dụng đen ngòm, không có chứng minh thư, không bằng tốt nghiệp, không tìm được việc làm tử tế, chỉ có thể làm công nhật ở các công trường, sống trong những tầng hầm rẻ tiền nhất, gặm những chiếc bánh bao và rau muối rẻ nhất. Chàng sinh viên đại học hăng hái ngày nào, giờ trở nên đen nhẻm, gầy gò, lầm lì ít nói, trong mắt chẳng còn lấy một tia ngang ngược hay toan tính nào nữa.

Thỉnh thoảng, hắn lướt thấy quảng cáo thương hiệu thịt hun khói của Sếp Vương, nhìn những người dân cười tươi rạng rỡ trong video, nhìn những dây chuyền sản xuất chuẩn mực, trong lòng ngũ vị tạp trần.

Hắn cuối cùng cũng hiểu ra, sự “thông minh” của mình, chẳng qua chỉ là sự tự cho mình là thông minh ngu ngốc nhất.

Chú Vương vì mang danh thất tín, chuyện cưới xin của con trai đổ vỡ, gia cảnh nghèo rớt mồng tơi.

Ngày nào ông ta cũng ngồi xổm trước cửa, thẫn thờ nhìn ra con đường nhựa, ngồi một phát là hết nguyên ngày.

Ông ta không còn cái dũng khí chặn xe hét lớn “chi phí chìm” ngày xưa nữa, chỉ còn lại sự hối hận vô tận và tê dại.

Trưởng thôn Trần sau khi từ chức thì đóng cửa không ra ngoài, rất ít khi nói chuyện với người khác.

Ông ta thường cầm bản hợp đồng từng bị mình chửi là giấy lộn, nhìn đăm đăm cả nửa ngày trời, nước mắt giàn giụa.

Cái tẩu thuốc bị ông bẻ gãy vẫn luôn đặt trên bàn, như một lời nhắc nhở về sai lầm chí mạng nhất trong cuộc đời ông.

Còn thôn Đại Lâm, hoàn toàn trở thành tấm gương phản diện cho các thôn lân cận.

“Làm người thì phải giữ chữ tín, tuyệt đối đừng học theo thôn Đại Lâm, lấy oán trả ơn, cuối cùng mất trắng.”

“Làm ăn phải giữ giao kèo, đừng tham chút lợi mọn, nếu không cả đời không ngóc đầu lên được đâu.”

Thôn “Vàng thịt hun khói cổ truyền” ngày xưa, nay đã biến thành “Thôn thất tín”, “Thôn tham lam” mà ai ai cũng tránh như tránh tà.

Lại một mùa đông nữa đến, tôi đi công tác, đoàn xe vừa hay chạy ngang qua thôn Đại Lâm.

Tài xế không hiểu vì sao, đột nhiên theo bản năng giảm tốc độ.

Có lẽ anh ấy muốn để tôi nhìn lần cuối cái nơi đã khiến tôi triệt để lạnh lòng này.

Tôi không nhìn ra ngoài cửa sổ, chỉ khẽ phẩy tay: “Không cần dừng, đi tiếp đi.”

Tôi không cần nhìn, cũng có thể tưởng tượng ra khung cảnh trong thôn.

Lạnh lẽo, hoang tàn, tuyệt vọng, hối hận.

Đó là kết cục do chính bọn họ tự chọn, không trách được ai.

Đoàn xe lăn bánh trên con đường bằng phẳng, lao vun vút về phía xa.

Tôi không quay đầu lại, và cũng sẽ không bao giờ quay đầu lại nữa.

Con người luôn phải trả giá cho hành động của mình.

Tôi đã từng trao đi thiện ý, từng cho cơ hội, thậm chí hạ mình khuyên nhủ hết lời.

Như thế là đã làm trọn vẹn tình nghĩa rồi.

Còn lại, đều là do bọn họ tự làm tự chịu.

Kẻ thất tín, không xứng đáng được tha thứ.

Kẻ tham lam, định sẵn sẽ tự đưa mình vào ngõ cụt.

Kết cục của thôn Đại Lâm, là do chính tay bọn họ gây ra.

Còn tôi, sẽ chỉ bước về phía trước, không bao giờ ngoảnh đầu lại.

HẾT