TÔI LỚN LÊN GIỮA TIẾNG MẠT CHƯỢC
CHƯƠNG 17
Cô ấy cười rồi rời đi.
Cố Diễn đứng bên cạnh, vẻ mặt vẫn rất bình thản.
“Quen à?” Tôi hỏi.
“Á quân APMO năm ngoái.” Cậu ấy đáp. “Sarah Chen. Người Mỹ gốc Hoa.”
“Giỏi không?”
“Rất giỏi.”
“Là tuyển thủ nòng cốt của đội Mỹ.”
“Cậu còn tìm hiểu cả thông tin tuyển thủ các nước?”
“Tài liệu giáo sư Lục đưa.”
“Có ai là đối thủ tuyệt đối mạnh không?”
“Người nào cũng mạnh.”
Cậu ấy dừng lại vài giây.
“Nhưng nếu nhất định phải chọn một người…”
Tôi chờ cậu ấy nói tiếp.
“Đội trưởng đội Hàn Quốc.”
“Hạng nhất AMO năm nay.”
“Tên Park Jung Woo.”
“Năm ngoái cậu ta thiếu đúng một bước chứng minh nên hụt điểm tuyệt đối.”
“Nghe nói vì chuyện đó mà luyện suốt cả năm.”
“Cậu sợ anh ta à?”
“Tôi không sợ bất kỳ ai.”
Cố Diễn nhìn về phía hội trường phía trước.
“Nhưng cậu ta là đối thủ đáng để nghiêm túc đối mặt.”
Kỳ thi kéo dài hai ngày.
Ngày đầu ba bài.
Ngày hai ba bài.
Mỗi ngày bốn tiếng rưỡi.
Mỗi bài bảy điểm.
Tổng cộng bốn mươi hai điểm.
Ngày thi đầu tiên.
Khi ngồi xuống phòng thi, đầu ngón tay tôi hơi lạnh.
Không phải căng thẳng.
Mà là hưng phấn.
Đề thi được phát xuống.
Toàn bộ bằng tiếng Anh.
Câu một là bất đẳng thức đại số.
Dạng quen thuộc.
Hai mươi phút giải xong.
Câu hai là tổ hợp đếm.
Cần chút ý tưởng.
Bốn mươi phút giải xong.
Còn câu ba —
Hình học.
Câu ba là một bài hình học xạ ảnh cực kỳ hiểm, muốn giải được phải thêm một đường tròn phụ trợ. Dạng này tôi từng gặp rồi, nhưng vị trí của đường tròn phụ trong đề này giấu quá sâu.
Tôi vẽ liên tục bảy tám hình trên giấy nháp, thời gian cứ thế trôi đi từng phút một. Sau một tiếng rưỡi, cuối cùng tôi cũng tìm ra được đường tròn đó.
Nhưng phần suy luận vẫn còn thiếu ba bước.
Mà thời gian chỉ còn bốn mươi phút.
Tôi hít sâu một hơi rồi bắt đầu viết.
Ngòi bút lướt cực nhanh trên mặt giấy, từng bước suy diễn đều gọn gàng và dứt khoát. Khi viết xong, khoảng cách tới lúc nộp bài chỉ còn đúng ba phút.
Tôi kiểm tra lại một lượt.
Không có vấn đề.
Đặt bút xuống.
Ngày thi đầu tiên kết thúc.
Ra khỏi phòng thi, sáu người chúng tôi tụ lại với nhau. Sắc mặt Triệu Minh Nguyệt không được tốt lắm.
“Câu ba tôi chưa làm xong.”
“Thiếu bao nhiêu?” Có người hỏi.
“Bước suy luận cuối không kịp viết hoàn chỉnh.”
Giọng cô ấy rất bình tĩnh, nhưng những ngón tay đang siết chặt lại.
Cố Diễn lên tiếng: “Vẫn còn ngày mai.”
Buổi tối trở về nơi ở, giáo sư Lục gọi tất cả tập trung lại.
“Hôm nay ba bài, tự ước lượng điểm của mình.”
Tôi đáp: “21 điểm. Cả ba bài đều tối đa.”
Cố Diễn: “Khoảng 19 đến 20 điểm. Câu ba có thể bị trừ 1 đến 2 điểm.”
Triệu Minh Nguyệt: “17 đến 18 điểm. Câu ba chưa hoàn chỉnh.”
Ba người còn lại dao động từ 14 tới 17 điểm.
Giáo sư Lục gật đầu, rồi nhìn sang tôi.
“Tô Niệm, ba bài đều tuyệt đối? Chắc chắn chứ?”
“Chắc chắn.”
“Vậy mục tiêu ngày mai của em là giữ nguyên trạng thái này.”
“Em biết.”
“Nếu ngày mai em cũng đạt tuyệt đối cả ba bài, tức là 42 điểm tuyệt đối…” Ông dừng lại một chút. “Trong lịch sử IMO, chỉ có mười ba người từng đạt thành tích đó.”
Cả căn phòng lập tức im phăng phắc.
42 điểm tuyệt đối.
Đó là thành tích cấp độ truyền thuyết.
“Đừng tự tạo áp lực cho mình.” Giáo sư Lục nói thêm một câu.
Nhưng người nói câu ấy lại đang siết chặt nắm tay.
Ông cũng đang chờ đợi.
Ngày thi thứ hai.
Tôi ngồi đúng vị trí cũ.
Nhận đề.
Câu bốn là số luận.
Khoảnh khắc đọc xong đề bài, đầu óc tôi như bị châm lửa.
Kỹ thuật cốt lõi của bài này —
Chính là biến thể của bổ đề Lovász.
Là tập giáo trình giáo sư Lục đưa tôi trong thời gian tập huấn.
Là tập giáo trình tôi đọc xong chỉ trong hai ngày.
Bây giờ cuối cùng cũng dùng tới.
Tôi khép mắt đúng một giây rồi bắt đầu viết.
Mạch suy nghĩ trôi như nước chảy.
Bốn mươi lăm phút sau, hoàn thành.
Câu năm là tổ hợp hình học.
Bài này cần dùng tới một định lý cực kỳ hiếm, phần lớn thí sinh có lẽ còn chưa từng nhìn thấy.
Nhưng tôi từng đọc qua.
Trong cuốn sách tuyệt bản từ thập niên 1960 mà Cố Diễn đưa cho tôi.
Chương bảy, định lý 7.4.
Tôi nhớ rất rõ trang đó.
Bởi vì ở trang đầu tiên, tôi từng nhìn thấy câu cậu ấy viết:
“To the one who finds beauty in construction.”
Tặng người tìm thấy vẻ đẹp trong những phép cấu tạo.
Tôi dùng một tiếng giải xong câu năm.
Còn câu sáu…
Tôi lật tới trang cuối cùng.
Đọc đề.
Sau đó —
Thời gian như ngừng lại.
Đây là một bài chứng minh cấu tạo hoàn toàn mở, kiểu đề gần như giống hệt câu sáu của kỳ thi quốc gia.
Thí sinh phải tự xây dựng một đối tượng toán học hoàn toàn mới.
Nhưng độ khó…
Ít nhất gấp ba lần quốc gia.